බුදු හාමුදුරුවෝ කිව්වම පරමාර්ථ බුදු කෙනෙක් ඉන්නවා සම්මුති බුදු කෙනෙකුත් ඉන්නවා, පරමාර්ථ බුදු හාමුදුරුවෝ කියන්නේ පටිච්ච සමුප්පාදය පිළිබඳ ඥානයයි. ඒ බුදු හාමුදුරුවන්ට ඉපදීම, වියපත් වීම, මරණයට පත්වීම කියන එක අදාළ නැහැ. ඒ බුදු හාමුදුරුවෝ දැනටත් ඉන්නවා. ඉදිරියටත් ඉන්නවා. මනුෂ්‍යයෙක් බුද්ධත්වය ලබාපුවාම ඒ මනුෂ්‍යයාට කියනවා බුද්ධ කියලා. ඒ තමයි එතකොට සම්මුති බුදුහාමුදුරුවෝ. දැන් මේ, සම්මුති බුදු හාමුදුරුවෝ පිරිනිවන් පෑවට පස්සේ ඒ බුදුහාමුදුරුවෝ වෙනුවෙන් යම් වස්තුවක් දැකීමට මිනිසුන්ට අවශ්‍ය වෙනවා. මේ අවශ්‍යතාවය සපුරා ගැනීමට ඒ කාලේ මගධ ප‍්‍රදේශය තිබුණු සමාජ වාතාවරණය බලපෑවා.

විස්තර »

මේවැඩිහිටි ප‍්‍රවීණ කවියා කලකට ඉහත ඔහු වෙත ලැබුණු ඒ “ආදර හසුන” මා ඉදිරියේ කඩින් කඩ කියවයි. එහි කියැවෙන්නේ අතිශය හැඟුම්බර වූත් අව්‍යාජ වූත් සිතුම් පෙළක් යැයි මට හැඟෙයි. ”කිවිඳුනි, ඔබගේ රසවත් හරවත් කව් කියැවීමෙන් මාගේ කවි මනස පිබිදුණා වැනි ය. මා හටත් ඔබට මෙන් කව් පබැඳීමට හැකි නම් යැයි මට සිතෙයි.” මේ කියැවීමත් සමඟ ම අප වැඩිහිටි කවියා ද හැඟුම්බර වූවා සේ යි. ඔහු මඳක් නවතියි. හඬ අවදි කරයි. ”මේ කියන මනුස්සයා, අද දවසේ මට අපහාස උපහාස කරමින් හැසිරෙන විදිහ දැක්කහම මේ ලියුම ලීවෙත් ඔහුම නේද කියලා හිතෙනවා. හරිම පුදුමයි.” දිගු හුස්මකින් ඔහු මඳක් නිහඬ වෙයි. හිම මෙන් එසැණ මිදුණු නිහඬතාව බිඳිමින් මම මෙසේ විමසමි.

 තිබේ.

විස්තර »

ගාන්ධි දකුණු අපි‍්‍රකාවේ ෆීනික්ස් ගොවිපළෙන් ඉවත්ව යෑමත් සමඟම, ඔහුගේ පවුල සහ සෙසු පවුල්ද දකුණු අපි‍්‍රකාව අතහැර ඉන්දියාවට පැමිණියාහ. තම කණ්ඩායමේ තරුණයන්ට ලැගුම් ගැනීමට සුදුසුම ස්ථානයට හැටියට ගාන්ධි විසින් තෝරාගන්නා ලද්දේ,  ශාන්ති නිකේතනයයි. ඒ වූකලී, භාරතයේ මහා නවකතාකරුද, 1913 නොබෙල් සාහිත්‍ය සම්මානලාභී කවියා ද වූ රවීන්ද්‍රනාථ ඨාකූර හෙවත් රබීන්ද්‍රනාත් තාගෝර් විසින් පවත්වාගෙන යන ලද නැඟෙනහිර ඉන්දියාවේ බටහිර බෙංගාලයේ පිහිටා තිබුණු මහා කලා අධ්‍යාපන නිකේතනයයි. පසු කලෙක, එනම්, 1921 වසරේදී, විශ්ව භාරතී විශ්වවිද්‍යාලය බවට පත් වූයේද, එකී සුප‍්‍රකට විද්‍යායතනය මැයි.

විස්තර »
 

සංජීව ෆොන්සේකා ගේ ‘සැඟවූ කතාව‘ නමැති කෙටිකතා සංග‍්‍රහය පසුගියදා හැටන් නගරයේ දී එළිදුටුවේ ය. දිගුකලක් පුරා අභ්‍යාසයේ නිරත වූ මේ තරුණ ලේඛකයා, සංයමශීලීත්වය හා නිරීක්‍ෂණය සාහිත්‍යකරුවකුට කෙතරම් වැදගත් වේ ද යන කරුණු අවධාරණය කරමින් අප හා කෙටි කතාබහක යෙදුණේ මෙසේ ය. ඔබේ හැදෑරීම් සහ අභ්‍යාසයන් අනුව කලාත්මක කෙටිකතාවක් ලෙස ඔබ හඳුන්වන්නේ කෙබඳු ලක්ෂණ සහිත නිර්මාණයක් ද? කෙටිකතාව හෝ වෙනත් ඕනෑම සාහිත්‍යය මාධ්‍යයක් ඇගැයීමේ සෞන්දර්ය මිණුම් දඬු කාලානූරූපව වෙනස් විය යුතුයි. දිනෙන් දින සංකීර්ණ වන සමාජයේ විවිධ අනුභූතීන් වඩාත් තියුණු ලෙස ප‍්‍රතිනිර්මාණය කිරීම සඳහා නව ආඛ්‍යාන රීතීන් සොයායෑමට සාහිත්‍යකරුවන් පෙලැඹීමද සිදුවිය යුත්තක්.

විස්තර »

 එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුළුව නියෝජනය කළ පුංචි ලංකාවේ පුංචි මිනිහා ගැන මේ සිද්ධියෙන් පසුව මුළු ලෝක ජාතීන්ගේ ම අවධානය යොමු විය. ඔහුගේ චතුර කථිකත්වය හා අන්තර්ජාතික දැනුම පිළිබඳව පමණක් නොව අධිරාජ්‍ය විරෝධී භාවය ගැන පෑගී තැලී සිටි ලොව සියලුම රටවල් ඔහු කෙරේ මහත් ගෞරවයක් දැක්වීය.

මලලසේකර නාමය ලෝ පූජිත විය. මේ කාලවකවානුවේ එක්සත් ජාතින් ගේ මහ ලේකම්වරයා වශයෙන් කටයුතු කෙළේ ඩැග් හැමර්ෂල්ය. ඔහු එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ හිත දිනා ගෙන සිටි ලෝක පූජිත වූවෙකි.

විස්තර »

පේනෙවද?” මට මේ වැඩේ හොඳට හුරුයි. තොගේ හිස් ගෙඩිය පොඩිකරන්ඩ ඉස්සර කතා කරපිය!” “එහෙමයි හාමුදුරුවනේ මම කියන්නම්. හැම දෙයක්ම කියන්නම්.”

වෙව්ලමින්, වැඳ නමස්කාර කරමින්, දර කඩන්නා කතා කෙළේ ය. ඔගින් සිරකරුවකු ලෙසින් රැගෙන ගිය බවත්, තකේෂෝ වෙත කෑම බීම හා ඉඳුම් හිටුම් දීම රාජ විරෝධී කි‍්‍රයාවක් බවට ගම පුරා ආඥාවක් නිකුත් කර තිබෙන බවත් පවසා සිටියේ ය. සොල්දාදුවන් දිනපතා ම පාහේ කඳුකරය පීරා බැලීම පිණිස ගැමියන් පිටත්කර එවන බවත්, හැම පවුලකින් ම මේ සඳහා තරුණයකු ලබා දිය යුතු බවට අණක් නිකුත් කොට ඇති බවත් මිනිසා පවසා සිටියේ ය.

විස්තර »