දැයෙන් සමු­ගත් ජ්‍යෙෂ්ඨ පුරා­වි­ද්‍යා­ඥයා | සිළුමිණ

දැයෙන් සමු­ගත් ජ්‍යෙෂ්ඨ පුරා­වි­ද්‍යා­ඥයා

 

ශ්‍රී ලංකාවේ මෑත යුගයේ සිටි ජ්‍යෙෂ්ඨ­තම පුරා­වි­ද්‍යා­ඥයා වූ මහා­චාර්ය පී.එල්. ප්‍රේම­ති­ලක මහතා පසු­ගිය දා අප අත­රින් සද­හට ම සමු ගත්තේය.

 

ප්‍රේම­ති­ලක මහතා, 1922 ජුනි 07 වන දින කැල­ණිය වන­වා­ස­ලදී උපත ලැබීය. ඔහු ප්‍රදේ­ශයේ පාසැල් කිහි­ප­යක ම අධ්‍යා­ප­නය ලැබූ බව සඳ­හන් වෙයි. දුටු­ගැ­මුණු රජයේ මිශ්‍ර පාඨ­ශා­ලාව, කැල­ණිය ශාන්ත මරියා විද්‍යා­ලය, කොට­හේනේ වේල්ස් කුමාර විද්‍යා­ලය ඒ අතර වෙයි. ලංකා විශ්ව­වි­ද්‍යා­ල­යෙන් ප්‍රථම උපා­ධිය දිනා­ගත් ඔහු පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යා­ප­නය ඉන්දි­යා­වේදී හා එංග­ල­න්ත­යේදී ලබා ගත්තේය. ඉන්දි­යාවේ කල්කටා විශ්ව­වි­ද්‍යා­ල­යෙන් ශාස්ත්‍ර­පති උපා­ධිය ද එංග­ල­න්තයේ ලන්ඩන් විශ්ව විද්‍යා­ල­යෙන් දර්ශන ශූරි උපා­ධිය ද දිනා­ගැ­නී­මට ඔහු සමත් විය.

පේරා­දෙ­ණිය විශ්ව­වි­ද්‍යා­ලයේ පුරා­විද්‍යා අධ්‍ය­යන අංශයේ ආර­ම්භක අංශ ප්‍රධා­නියා වූ මහා­චාර්ය සෙන­රත් පර­ණ­වි­තාන සමඟ සේවය කළ එකම කථි­කා­චා­ර්ය­ව­රයා වූයේ ප්‍රේම­ති­ලක මහතා ය. පුරා­විද්‍යා අධ්‍ය­යන අංශයේ කථි­කා­චා­ර්ය­ව­ර‍යකු, ජ්‍යෙෂ්ඨ කථි­කා­චා­ර්ය­ව­ර­යකු සහ මහා­චා­ර්ය­ව­ර­යකු ලෙස එම අංශ­ය­ටත් පේරා­දෙ­ණිය විශ්ව­වි­ද්‍යා­ල­ය­ටත් පම­ණක් නොව පුරා­විද්‍යා විෂය ක්ෂේත්‍ර­ය­ටත් එතු­මා­ගෙන් සිදු වූ සේවය අති විශාල ය. ඔහු පේරා­දෙ­ණිය විශ්ව­වි­ද්‍යා­ලයේ පුරා­විද්‍යා අධ්‍ය­යන අංශ­යට අනු­බ­ද්ධව අධ්‍ය­යන කෞතු­කා­ගා­ර­යක් සංස්ථා­ප­න­යෙහි පුරෝ­ගා­මියා ද විය.

මහා­චාර්ය සෙන­රත් පර­ණ­වි­තා­න­යන්ගේ අව­ධියේ පේරා­දෙ­ණිය පුරා­විද්‍යා අංශයේ කාර්ය­භා­රය වූයේ පශ්චාත් උපාධි සඳහා අධ්‍යා­ප­නය ලබා දීමත් ඉති­හා­සය, පෙර­දිග භාෂා හා බෞද්ධ සංස්කෘ­තිය වැනි විෂ­ය­යන් සඳහා වූ අධ්‍ය­යන අංශ­වල සිසුන් සඳහා ආධා­රක දේශන පැවැ­ත්වී­මත් පමණි. පුරා­විද්‍යා අධ්‍ය­යන අංශය මඟින් එම විෂය පිළි­බඳ ශාස්ත්‍ර­වේදී හා විශේෂ ශාස්ත්‍ර­වේදී උපාධි පාඨ­මාලා ආරම්භ කරන ලද්දේ මහා­චාර්ය ප්‍රේම­ති­ලක මහතා විසිනි. එකම කථි­කා­චාර්ය තන­තු­ර­කින් ආරම්භ වූ පුරා­විද්‍යා අංශය විවිධ විෂය ක්ෂේත්‍ර­යන්ගේ විශේ­ෂ­ඥ­යන් වන කථි­කා­චා­ර්ය­ව­රුන් ගණ­නා­ව­කින් සම­න්විත පරි­පූර්ණ අධ්‍ය­යන අංශ­යක් බවට පත් කරන ලද්දේ මහා­චාර්ය ප්‍රේම­ති­ල­ක­යන් විසින් ය. මහා­චාර්ය ප්‍රේම­ති­ලක මහතා කැල­ණිය විශ්ව­වි­ද්‍යා­ලයේ පුරා­විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආය­ත­නය සංස්ථා­ප­න­යේදී මහා­චාර්ය සේනක බණ්ඩා­ර­නා­යක මහ­තාගේ සමී­ප­තම ගමන් සග­යෙක් විය.

යුනෙස්කෝ - ශ්‍රී ලංකා සංස්කෘ­තික ත්‍රිකෝණ වැඩ­ස­ට­හන යටතේ ආරම්භ කෙරුණු ව්‍යාපෘති හයෙන් දෙකක ම එනම් පොළො­න්න­රුවේ ආලා­හන පිරි­වෙන ව්‍යාපෘ­තිය හා මහ­නු­වර ව්‍යාපෘ­තිය යන ව්‍යාපෘති දෙකෙහි ම පුරා­විද්‍යා අධ්‍ය­ක්ෂ­ව­රයා වශ­යෙන් මෙරට පුරා­විද්‍යා උරුම කළ­ම­නා­ක­ර­ණය සම්බ­න්ධ­යෙන් මහා­චාර්ය ප්‍රේම­ති­ලක සූරීන් අතින් ඉටු වූයේ අම­ර­ණීය සේව­යකි. සංස්කෘ­තික ත්‍රිකෝණ ව්‍යාපෘ­ති­වල ගවේ­ෂණ, කැණීම් හා සංර­ක්ෂණ කට­යු­තු­ව­ලට විශ්ව­වි­ද්‍යාල සිසුන් යොදවා ගනි­මින් පුරා­විද්‍යා විෂ­යය ගැන ඔවු­නට පුළුල් න්‍යායා­ත්මක හා ප්‍රායෝ­ගික දැනු­මක් ලබා දීමට කට­යුතු කළේය. ඒ ක්‍රියා­දා­මය අනුව බිහි වූ වෘත්තීය පුරා­වි­ද්‍යා­ඥ­යන් සංඛ්‍යාව විශාල ගණ­නකි. ඉන් බොහෝ දෙනෙක් අද පුරා­විද්‍යා දෙපා­ර්ත­මේ­න්තුව, ජාතික කෞතු­කා­ගාර දෙපා­ර්ත­මේන්තු, මධ්‍යම සංස්කෘ­තික අර­මු­දල යන ආය­ත­න­වල වග­කිව යුතු සේව­යක් ඉටු කරති. තවත් අය විශ්ව­වි­ද්‍යාල කථි­කා­චා­ර්ය­ව­රුන් ලෙස පුරා­විද්‍යා විෂ­යය ප්‍රව­ර්ධ­නය කර­මින් සිටිති.

මධ්‍යම සංස්කෘ­තික අර­මු­දල මඟින් කෞතු­කා­ගාර පිහි­ටු­වී­මේදී මහා­චාර්ය ප්‍රේම­ති­ල­ක­ය­න්ගෙන් සිදු වූ සේවය ප්‍රසං­ස­නීය වේ. පොළො­න්න­රුවේ ස්ථාපිත කර ඇති කෞතු­කා­ගා­රය හා තොර­තුරු මධ්‍ය­ස්ථා­නය මෙන් ම දඹුල්ලේ පිහිටි ශ්‍රී ලංකා බිතු සිතු­වම් කෞතු­කා­ගා­රය ද ඔහු කෞතු­කා­ගාර සම්බ­න්ධ­යෙන් කර ඇති සම්ප්‍ර­දා­නය පිළි­බඳ නිද­ර්ශන වේ.

මහා­චාර්ය ප්‍රේම­ති­ලක මහතා විරල ගණයේ පර්යේ­ෂ­ක­යෙක් මෙන් ම ලේඛ­ක­යෙක් ද වන්නේය. මුල් අව­ධි­යේදී ම ඔහු මහා­චාර්ය සෙන­රත් පර­ණ­වි­තාන මහ­තාගේ The Stupa in Ceylon නම් ග්‍රන්ථය සිංහල භාෂා­වට පරි­ව­ර්තය කොට පළ­ක­ළේය. මහා­චාර්ය ප්‍රේම­ති­ලක, ආචාර්ය ‍රෝලන්ඩ් සිල්වා යන විද්ව­තුන් දෙදෙ­නාගේ සහ ආචාර්ය නන්දනා ඩුටි‍වොං යන විද්ව­ති­යගේ සම කර්තෘ­ත්ව­යෙන් ප්‍රක‍ා­ශිත ශ්‍රී ලංකාවේ බිතු­සි­තු­වම් පිළි­බඳ කාණ්ඩ තිහ­කින් සම­න්විත සුවි­ශාල ග්‍රන්ථ මාලාව මෙහිදී විශේ­ෂ­යෙන් සඳ­හන් කළ යුතු වේ. අනා­ග­ත­යේදී හාය­නය වී යා හැකි බිතු­සි­තු­වම් සහිත පැරැණි විහාර අත­රින් තෝරා ගන්නා ලද ස්ථාන තිහක් ගැන මෙම ග්‍රන්ථ මාලාව සම්පා­ද­නය කර ඇත. එක් එක් ග්‍රන්ථ­යක තෝරා ගත් ස්ථානයේ පුරා­වි­ද්‍යා­ත්මක හා ඓති­හා­සික පසු­බිම ද එහි ඇති බිතු­සි­තු­වම් පිළි­බඳ විම­ර්ශ­න­යක් ද ඒ චිත්‍ර­වල විශාල ප්‍රමා­ණයේ ඡායා­රූප ඵලක ප්‍රමා­ණ­වත් සංඛ්‍යා­වක් ද අන්ත­ර්ගත වන්නේය. ඒ හා සමා­නව ශ්‍රී ලංකාවේ මූර්ති කලා නමින් තවත් ග්‍රන්ථ මාලා­වක් පළ කිරී­මට ද මහා­චාර්ය ප්‍රේම­ති­ලක මහතා ඇතුළු කර්තෘ තිදෙන පිය­වර ගෙන ඇත. ඒ අත­රින් “බුද්ධ ප්‍රතිමා”, “බෝධි­සත්ව ප්‍රතිමා”, “ශිව ප්‍රතිමා” හා “විෂ්ණු ප්‍රතිමා” යන ග්‍රන්ථ මේ වන­විට ලියා පළ­කොට ඇත.

ශ්‍රී ලංකා­වෙන් සොයා ගන්නා ලද මංජුශ්‍රී වාස්තු විද්‍යා ශාස්ත්‍රය නම් පුරාණ සංස්කෘත ග්‍රන්ථය පිළි­බඳ මහා­චාර්ය ප්‍රේම­ති­ලක මහ­තාගේ සම­සං­ස්කා­ර­ක­ත්ව­යෙන් පළ වූ සංස්ක­ර­ණය විශිෂ්ට ශාස්ත්‍රීය සම්ප්‍ර­දා­න­යක් ලෙස විද්ව­තුන්ගේ සම්භා­ව­නා­වට පාත්‍ර වී ඇත.

මහ­වැලි ව්‍යාපෘ­තියේ දිය­ක­ඳින් මාතලේ නාලන්ද ගෙඩි­ගෙය යට­වී­මට නිය­මි­තව තිබිණ. එය ක්‍රි.ව. අට­වන සිය­ව­සට පමණ අයත් වන එකක් වන අතර පල්ලව ගෘහ­නි­ර්මාණ සම්ප්‍ර­දා­යට අනුව ගලෙන් කරන ලද, තාන්ත්‍රික බෞද්ධ ප්‍රතිමා ගෘහ­යක් විය. එය ශ්‍රී ලංකාවේ ස්මාරක අතර වූ ඒ වර්ගයේ එක ම නිද­සුන ද විය. මහා­චාර්ය ප්‍රේම­ති­ලක සූරින්ගේ විශිෂ්ට මෙහෙ­වර නොවූයේ නම් මහ­වැලි ජල­යෙන් යටවී සද­හට ම අහිමි වන්නට ඉඩ තිබිණ. ගලින් ගල ගලවා ඒ අසල ම උස් බිම් කඩක එම ගොඩ­නැ­ගිල්ල විධි­මත් ලෙස ප්‍රති­නි­ර්මා­ණය කරන ලද්දේ ඔහු ය. ශ්‍රී ලංකාවේ පුරා­වි­ද්‍යාවේ ඉති­හා­සය තුළ මහා­චාර්ය පී.එල්. ප්‍රේම­ති­ලක යන නාමය රන් අකු­රින් ලියැ­වෙ­න්නට එම කා‍ර්යය වුව ද ප්‍රමා­ණ­වත් ය.

Comments