ත්‍රිල­ක්ෂ­ණය අව­බෝධ කර­ගෙන නැත්නම් ජීවි­තය සම්පූර්ණ නැහැ | සිළුමිණ

ත්‍රිල­ක්ෂ­ණය අව­බෝධ කර­ගෙන නැත්නම් ජීවි­තය සම්පූර්ණ නැහැ

 

 

ද අපි දේශනා කර­න්නට යෙදෙන්නේ අංගු­ත්තර නිප‍ා­තයේ නවක නිපා‍තයේ හැඳි­න්වෙන නන්දක සූත්‍ර දේශ­නා­වයි. නන්දක කියන්නේ ස්වාමී­න්ව­හන්සේ කෙනෙක්ගේ නමක්. මේ නන්දක සූත්‍ර දේශ­නාව කරන සමයේ

බුදු­ර­ජා­ණන් වහ­නසේ වැඩ­වා­සය කළේ සැවැත් නුවර ජේත­ව­නා­රා­මයේ. නන්දක ස්වාමීන් වහන්සේ උප­ස්ථා­යක ශාලා­වට රැස්වෙලා හිටිය ස්වාමීන් වහන්සේ ධර්ම දේශ­නා­වක් දේශ­නා­වක් කළා. උප­ස්ථා­යක ශාලාව කියලා කියන්නේ

ස්වාමී­න්ව­හන්සේ දානය වළ­දන පැන් වළ­දන ක‍රන තැනට.

 

බුදු­න්ව­හන්සේ භාව­නා­යෝ­ගීව වැඩ සිට සමාධි ස්වයෙන් වැඩ සිට අව­දි­වෙලා මේ උප­ස්ථාන ශාලාවෙ දොර සමී­ප­යට වැඩම කළා. ඉන්ප­සුව උන්ව­හ­න්සේට ඇසුණා ‍මේ නන්දක ස්වාමී­න්ව­හන්සේ ධර්ම­දේ­ශ­නා­වක් කර­නවා. ඉතින් මේ ධර්ම දේශ­නාව අව­සන් වෙන­කල් උන්ව­හන්සේ ශාලාවේ දොර­ටුව අසල හිටියා. ධර්ම දේශ­නාව අව­සන් වන­වාත් සමඟ ම උන්ව­හන්සේ නිය පිටින් දොරට තට්ටු කළා; උගුර පෑදුවා; ඉන් පසු මේ ස්වාමී­න්ව­හන්සේ දොර විවර කළා. උන් වහන්සේ දැක්කා බුදු­න්ව­හන්සේ වැඩ සිටි­නවා.

උන්ව­හන්සේ උප­ස්ථා­යක ශාලා­වට වැඩම කරලා තථා­ග­ත­ය­න්ව­හ­න්සේට පන­වලා තියන ආස­නයේ අසුන් ගත්තා. ඉන්පසු මේ නන්දක ස්වාමී­න්ව­හ­න්සේ­ගෙන් විම­ස­නවා නන්දක ඔබ දීර්ඝ ධර්ම­දේ­ශ­නා­වක් කළා නේද කියලා; නන්දක මම ඒ දේශ­නාව සාගෙන සිටියා; දොර ළඟට වෙලා‍‍. හැබැයි නන්දක මගේ කොන්දේ වේද­නා­වක් ඇති­වුණා කියලා කිය­නවා . නන්දක පිළි­තුරු දෙනවා ස්වාමීනි භාග්‍ය­ව­තු­න්ව­හන්‍ස මම දැනෙ­ගෙන හිටියේ නැහැ සර්ව­ඥ­යන් වහන්සේ දොර සමීපෙ ඉන්නවා කියලා. එසේ දැන­ගෙන සිටියා නම් මේ වැනි දීර්ඝ සාක­ච්ජා­වක් කර­න්නේත් නැහැ කියලා කිව්වා . බුදු­න්ව­හන්සේ දැන­ගත්තා උන්ව­හන්සේ බයට පත් වෙලා කියලා.

නන්දක ඉතා හොඳයි, නන්දක ඔබගේ දේශ­නාව ශ්‍රද්ධා­වෙන් සසුන් ගත වූ කුල ‍පුත්‍රයන්ට බොහෝම වටි­නවා කියලා ප්‍රකාශ කළා. ඔබ­ව­හන්සේ රැස් වුණාට පස්සේ කතා කළ යුතු කරුණු දෙකක් තිය­නවා 'ධම්මීවා කතා' කියලා. පිරි­සක් එකතු වුණාම ධර්ම කරුණු කතා කර­න්නට ඕන.'අරි­යෝවා තුන් හී භාවෝ.... ආර්ය තුෂ්නි­ම්භූත භාව­යෙන් සිටිය යුතුයි. ධර්මය සිහි කර­මින් නිහ­ඬව ම සිටිය යුතුයි කියලා කිව්වා. මේ ධර්ම දේශ­නාව එත­රම් ගෞර­ව­යෙන් යුතු­වයි උන්ව­හන්සේ සිහි­පත් කළේ. උන්ව­හන්සේ නන්දක ස්වාමී­න්ව­හ­න්සේට ඉතා වටින දේශ­නා­වක් කළා. සම­හර අය ඉන්නවා සද්ධා­වෙන් යුක්තයි; සම­හර අය සීල­යෙන් යුක්තයි; සම­හ­රුන්ට ශ්‍රද්ධාව තියෙ­නවා, ඒවු­ණත් සීල­වන්ත බව නැහැ.

ඒ තැනැත්තා අප­රි­පූ­ර්ණයි. සීලය පරි­පුර්ණ නැති නිසා සීල දුර්ව­ලතා තියන අය උත්සහ කළ යුතුයි කියලා බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළා. තවත් පැහැ­දිලි කළ­හොත් ගිහි­පැ­විදි අය බොහොම ශ්‍රද්ධාව ඇති අය ඉන්නවා; නන්දක ස්වාමින් වහන්සේ කිව්වා වගේ මේ බොහෝ අය ශ්‍රද්ධා­වෙන් පරි­පූර්ණ වුණාට සීල­යෙන් පරි­පූර්ණ නැහැ. ශ්‍රද්ධාව කියන්නේ මොකක්ද කියලා පැහැ­දිලි කළ­හොත්; බුදු­ර­ජා­ණන් වහ­න්සේගේ සම්මා සම්බු­ද්ධ­ත්වය විශ්වාස කිරී­මට පාලි­යෙන් සබ්බ හතී තථා­ග­තස්ස... බෝධින් බුදු­ර­ජා­ණ­න්ව­හ­න්සේගේ අව­බෝ­ධය සම්මා සම්බු­ද්ධ­ත්වය අව­බෝ­ධය සර්ව­ඥතා ඥානය විශ්වාස කිරී­මයි. ශ්‍රද්ධාව කියන්නේ යම්කිසි කෙනෙක් බුදු­න්ව­හන්සේ සර්ව­ඥයි කියලා පිළි­ගැ­නී­මයි.

උන් වහන්සේ අතී­තයේ දේ දැන­ගැ­නීම, වර්ත­මා­නයේ පව­තින දේවල් අව‍බෝධ කර­ගැ­නීම, අනා­ග­තයේ ඇති දේවල් අවබෝධ කර­ගැ­නීම ‍මේ තුන්කා­ල­යට අයි‍ති දේවල් සිය­ල්ලම අතේ ඇති නෙල්ලි­ගෙ­ඩි­යක් සේ අව­බෝධ කර­ගත්තා. ඒ වගේ තමයි සර්ව­ඥ­යන් වහ­න්සේ සියලු දේවල් පිළි­බඳ අව­බෝ­ධ­යක් තිබුණා. සර්ව­ඥ­න්ව­හන්සේ ගේ මේ සියල්ල දන්නා නුවණ ඇති කෙනෙක් කියල යම්කිසි කෙනෙක් අද­හ­නවා නම්, විශ්වාස කර­නවා නම්, පිළි­ග­න්නවා නම් එයයි ශ්‍රද්ධාව. ශ්‍රද්ධාව ඇති කෙනෙනා නිතර සිල්ව­තුන් දකින්න කැමැති ,' දස්සන කාමේ සීල­වතං' සිල්ව­තුන් දකින්න කැමැති, ඒව­ගේම සද්ධම්මං සෝතු මිච්චතී සද්ධාව ඇති කෙනා ධර්ම ශ්‍රව­ණය කරන්න කැමැති, මසුරු මළ­කඩ දුරු කරලා දන්පැන් පූජා කරන කෙනෙක්. ශ්‍රද්ධා­වන්ත කෙනාට ඒ ශ්‍රද්ධා­ව­න්ත­යන් හඳුනා ගන්න කැමැ­තියි. ශ්‍රද්ධා­ව­තුන් අතර අග්‍ර­කෙනා සල­කන්නේ; අග්‍ර­කෙනා වන්නේ එයා කැමැති බුද්ධ දර්ශ­න­යට. ඒ බුදුන් වහන්සේ ලෙස අද අපිට දකි­න්නට ලැබෙන්නේ උන්ව­හ­න්සේගේ ශරි­රික චෛත්‍ය , පාරි­භෝ­ගික චෛත්‍ය උද්දේ­සික චෛත්‍ය වැනි දේවල්. ප්‍රතිමා වහන්සේ දකින්න වන්දා­නාම කරන්න කැමැති සද්ධා­වන්ත අය යම් දේවල් පූජා­ක­රන්න ත්‍රිවිධ චෛත්‍යක හිද­ගෙන සීලය දියුණු කර­ග­න්නවා.

අනාථ පිණ්ඩික සිටු බුදුන් දැකලා බුදු­ගුණ මෙනෙහි කර­මින් රාත්‍රී කාලයේ යන විට අ‍ලෝක ධාරා­වක් ඇති­වුණා. ඔහුට හිතුණේ එළි­වෙලා කිය­ලයි. ගමන් කරන විට ගමන් කළේ සොහො­නක් මැදි­නුයි. මේ සිටු තුමාගේ කකුලෙ මළ­මි­නි­යක් පැට­ලුණා. බය ඇති­වී­මත් සමඟ ආලෝ­කය නැති­වෙලා ගියා. පරි­ස­රය කළු­වර වුණා. ඒ වේලා­වෙදි ආපසු හැරෙ­න්නට පටන් ගනිද්දි සොහොනේ ඉන්නවා එක්තරා දෙවි­කෙ­නෙක්.

ඒදෙ­වි­යන් සිටු වර­යාට කතා කළා. කතා කරලා පුදු­මා­කාර ප්‍රකා­ශ­යක් කර­නවා. ඒ දෙවි­යන් කිය­නවා සතන් හත්ති සතන් අස්වා සර්වා­භ­ර­ණ­යෙන් සර­සන ලද ඇත්තු ලක්ෂ­යක් සිටි­නවා; ඉන්ප­සුව සර්වා­භ­ර­ණ­යෙන් සර­සන අස්ව­යන් ලක්ෂ­යක් ඉන්නවා; අස්ව­යන් යොදන ලද අස්ව කරත්ත ලක්ෂ­යක් ඉන්නවා; ඉන්ප­සුව සර්වා­භ­ර­ණින් වලින් සර­සන රාජ­ක­න්‍යා­වන් ලක්ෂ­යක් ඉන්නවා; මේ වටිනා වස්තූ හත­රට වඩා වටි­නවා; බුදු­න්ව­හන්සේ බැහැ­දැ­කී­මට යන පිය­වර සට­හ­නක් තැබු­වො­තින් කියලා. ඒ පිය­වර සට­හ­නින් සොලො­ස්ක­ළාව එනම් පිය­ව­රක් මැන­ග­න්නවා.

ඒ දිග ඉන්ප­සුව දාස­ය­කට බෙදි­මෙන් පසුව කොටස් දාස­යක් එයින් කොටස් පහ­ළො­වක් අයින් කර­නවා. එ් කොට­සින් ආයෙත් සැර­යක් දාස­යෙන් බෙද­නවා; දාස­යෙන් දාසය සැර­යක් බෙදී­මෙන් මේ කුඩා ප්‍රමා­ණ­යට කියන්නේ සොලොස් කලාව කියලා කිය­නවා. එසො­ලොස් කලාව වටි­නවා ඉහත කියපු වටිනා දේව­ල්ව­ලට වඩා. ඒ වස්තු ටික දන්දි­මේන් ලැබෙන පිනට වඩා කියන අද­හස මෙහි අද­හ­සයි. ඒ ඔක්කෝම මේ වස්තු වල වටිනා කමට වඩා වටි­නවා. ඒ ඉදිරි පිය­ව­රක සොලොස් කලාව, එය කොත­රම් දාන­මය පින්ක­ම­කට සමා­නද කියලා බලන්න. කොත­රම් දාන­මය පින්ක­ම­කට සමා­නද බලන්න. සද්ධා­වන්ත කෙනා මෙය හොදින් තේරුම් ගන්නට ඕන. ජීව­මාන බුදු­න්ව­හන්සේ අපේ ගෙදර වැඩ ඉන්නේ කියලා හිතන්න. උදේ ජලය ගිල­න්පස දානය දව­සට වතා­වක් හරි මල්ප­හන් සුවඳ දුම් පූජා­ක­ර­න්නට ඕන. ජීව­මා­නව ඉන්නවා කියලා හිතන්න ඕන. නමුත් උන්ව­හන්සේ ජීව­මා­නයි කියලා හිත­න්නට ඕන. මූලික අවශ්‍ය දේ පූජා කර­න්නට ඕන. පිය­වර සට­හ­නක් කොත­රම් වටි­නවා ද බුද්ධ පුජා­වට වඩා සාංගික දානය වටි­නවා කියලා ඇතැ­මුන් වර­දවා වට­හා­ගෙන තිය­නවා. නමුත් මේ සාස­නයේ කර­න්නට පුළු­වන් ඉහ­ළම දානය ධර්ම දාන­යයි; ඉන්ප­සුව බුද්ධ පූජාව. මෙය සාංගික දාන­යට වඩා වටි­නවා ශ්‍රද්ධාව උප­දවා ගන්න සීලය සම්පුර්ණ කර­ග­න්නත් ඕන.

ගිහි පින්ව­තුන්ට කිය­ලා­දෙන්නේ පංච සිලය ආරක්ෂා කර­න්නට ඕන ප්‍රාණ ගාත කරලා නැහැ; පිරි­සිදු අත් ඇති අයයි සිල්ව­තුන්. මදු­රු­වෙක් කූඹු­යෙක් මරන්න එපා. අවං­ක­වම හද­ව­තෙන්ම සොර­කම ප්‍රාණ­ඝා­තය අත­හ­රින්න. දුරා­චා­රය අත­හ­රින්න; හිත­පා­ල­නය කර­ගෙන සිල්වත්ව ජිව­ත්වෙන්න; කිසිම මත්ද්‍ර්‍ය­ව­යක් පානය කරන්න එපා; සිල­යෙන් ම පරි­පූ­ර්ණ­ත්ව­යට පත්වෙන්න. ඇඳු­මින් බෞද්ධ­යෙක් ශ්‍රද්ධා­වන්ත සිල­වන්ත දැනු­මින් සිල­ව­න්තයි ශ්‍රද්ධා­වන්ත විදි­හට පෙනී සිටි­යාට මදි. කායික ශක්තිය අඩු­වෙ­න­කොට දුස්සීල කෙනාගේ සිහි­ක­ල්ප­නාව නැති­වෙ­නවා. ඒ කියන්නේ ස්නායු දුර්වල වෙලා නොවෙයි. එහෙ­නම් වය­සට ගිය හැමෝම කල්පනා ශක්තිය නැති­වෙන්නේ නැහැ. සිලය නැති­නම් පම­ණයි විය­පත් වුණ අයට සිහි­ක­ල්ප­නාව නැති­වෙන්නේ. සිලය ගුණය කාල­යක් ප්‍රගුණ කළා නම් සිහිය නැති­වෙන්නේ නැහැ. ඒ නිසා ශ්‍රද්ධා­වෙන් ගෞර­ව­යෙන් ජිවත් නොවු­ණොත් ඊළඟ භව­යේ­දි­වත් එය නැති­වෙලා යනවා. එ් නිසා සිහි­යට ඉතා වැද­ගත්.

ඉන්පසු ‍මේ සූත්‍ර­යේදි බුදු­න්ව­හ­න්සේට කිය­නවා මේ නන්දක ස්වාමී­න්ව­හ­න්සේට නන්දක ශ්‍රද්ධාව තිය­නවා; සිල­වන්ත බව තිය­නවා ; නමුත් චේතෝ සම­ත­යක් නැහැ කියලා කිය­නවා. ශ්‍රද්ධාව තිය­නවා; ශ්‍රද්ධාව සිලය තිබු­ණාට; සමා­ධි­යක් ඇති කර­ගෙන නැහැ කියලා කිය­නවා. ශ්‍රද්ධාව සීලය වගේ පම­ණක් නොවෙයි; සමත භාව­නා­වක් ගෞර‍ව­යෙන් යුතුව වෙහෙස මහන්සි වී සමා­ධි­යක් ඇති කර­ග­න්නට ඕන. ගුරු­උ‍ප­දෙස් සහි­තව භාවනා කර­න්නට ඕන; බුදු ගුණ වඩ­න්නට ඕන; බුදු­ගුණ නව­යේම අර්ථ­ස­හි­තව මෙනෙහි කරන්න නම්, දන්න බුදු ගුණ­යක් හෝ මෙනෙහි කළ­යු­තුයි. භාග්‍ය­ව­තු­න්ව­හන්‍ේ අරහං වන සේක කියලා එහි ගුණ මෙනෙහි කරන්න . එය ඉතා ඉව­සි­මෙන් විනාඩි විස්සක් පමණ කර­න්නට ඕන. මේ අරහං බුදු­ගුණ දව­සට දෙව­තා­වක් හිතන්න ඉන්ප­සුව වෙනත් ‍භාවනා­වක් ‍හුරු වෙන්න. කෙසේ හෝ චිත්ත සමා­ධි­යක් ඇති කර­ගන්න ඕන; අපේ ජිවි­තය පරි­පූර්ණ නැහැ. කාලය බල­බලා ඉන්න එපා ධර්මයේ හැසි­රිය යුතුයි.

ඉන්පසු නන්දක ස්වාමීන්ට බුදු­න්ව­හසේ දේශනා කර­නවා නන්දක ශ්‍රද්ධාව තිය­නවා; සිලය තිය­නවා; සමථ භාව­නාව වඩ­නවා; නමුත් නන්දක ඒ අයට අධි­පඤ්ඥා ධර්ම විද­ර්ශ­නාව නැහැ.

ඒ කියන්නේ මොකක්ද? එනම් හේතු­න්ගෙන් හට­ගත්ත දේවල් එනම් රූප වේදනා සඤ්ඥා සංස්කා­ර­යන්ගේ සංස්කා­ර­යන් තුළ පව­තින අනිත්‍ය දුක්ඛ කියන ත්‍රිල­ක්ෂ­ණය අව­බෝධ කර­ගෙන නැහැ කියන කාර­ණාව. එසේ නම් ඒ අයගේ ජිවිත‍ය අස­ම්පු­ර්ණයි කියලා කිය­නවා.එනම් ජිවි­තය සම්පුර්ණ කිරී­මට නම් විද­ර්ශනා වැඩිය යුතුයි; එනම් අනිත්‍ය දුක්ඛ අනාත්ම වැට­හෙන මට්ට­මට පත්වෙ­නවා; සිව්පා සතකු ඉන්නවා ඒ සතාගේ එක කකු­ලක් නැහැ. එසේ නම් අස­ම්පුර්ණ සතෙක්. ඒ නිසා එක­ගුණ ධර්ම­යක් නැති­නම් ජිවි­තය අස­ම්පූ­ර්ණයි. මේ කාරණා හත­රින් එකක් නැති නම් ජිවි­තය අස­ම්පු­ර්ණයි. එක කකු­ලක් නැති සිව්පා­වෙක් වගේ. මේ කියන ලද කාර­ණා­ව­ලින් අස­ම්පුර්ණ නම් ජිවි­තය සම්පුර්ණ වෙන්නේ­නැහැ. ඒ දේ හොදින් තේරුම් අර­ගෙන මේ කියන ගුණ ධර්ම වලින් බෞද්ධ­යන් ලෙස ඔබත් පරි­පූර්ණ කෙනෙක් බවට පත්වෙ­න්නට ඕන.

Comments