ඇමෙ­රි­කානු සාහි­ත්‍ය­යෙහි ආසි­යානු සෙව­ණැල්ල | සිළුමිණ

ඇමෙ­රි­කානු සාහි­ත්‍ය­යෙහි ආසි­යානු සෙව­ණැල්ල

ඉපැරණි මාෂල්සියා සිරගෙදරත්, සපත්තු කම්හලත් නොපැවැතියේ නම් එංගලන්තයෙන් චාල්ස් ඩිකන්ස් කෙනෙක් බිහි නොවන්නේ ය. බිම් මුළුතැන්ගෙය, කැඩුණු සපත්තු අඩි හා බැඳුණු අධ්‍යාපනයේ අඳුරු සෙවණැලි දක්නට නොතිබුණේ නම් එච්. ජී වේලස් කෙනෙකු බිහිවන්නේ නැත. එක්තරා බටහිර විචාරකයකු පවසා ඇති මේ කියමනෙන් ගම්‍යවන්නේ සාහිත්‍යකරුවා යනු තමා ඇසුරු කරනු ලබන සමාජ වටපිටවේ ඵලයක් යන්න ය. සාහිත්‍යකරුවා යනු කාලීන සමාජ නිෂ්පාදනයක් යන්න ය.

18 සහ 19 වැනි ශතවර්ෂවලට වඩා විසි වන සිය වස ආරම්භ වන විටම ජගත් සාහිත්‍ය හා කලාවෙහි විවිධ පැතිකඩ කෙරෙහි කාලින සමාජ ධාරණාවන්හි බලපෑම පෘථුල වශයෙන් දැකගත හැකි වන්නේ ය. රාජාණ්ඩු ක්‍රම හා වැඩවසම් සමාජ සංකල්ප බිඳ වැටීම, ධනවාදයේ ශීඝ්‍ර ව්‍යාප්තිය, යටත් විජිතවාදය නැඟ ඒම, ආගමික සිතුම් පැතුම්වලට අභියෝග කරමින් විද්‍යාත්මක දැනුම හා දර්ශනවාදයන් පැතිරයාම, මාක්ස්වාදයේ ව්‍යාප්තිය ආදි කාරණා නිසා මිනිස් චින්තන රටාව බලවත් වෙනසකට බඳුන් විය.

මෙහිදී සමහර බටහිර සාහිත්‍යකරුවන් මේ සමාජ වෙනස්වීම පිළිබඳ ව අවදිවූ මනසකින් සිටි බවත් සමහරුන් බටහිරට උරුම වූ පැරණි පැසිස්ට් චින්තනයේ ම ඇලී ගැලී සිටි බවත් බටහිර සාහිත්‍යකරුවන්ගේ තත්කාලීන නිර්මාණ ඇසුරු කරන විට අපට පෙනී යයි. බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතයක් ව පැවති ඉන්දියාවෙහි යටත්විජිත නිලධාරියකු ලෙසින් සේවය කළ රඩ්යාඩ් කිප්ලින් නමැති ලේඛකයා (1865-1936) නැඟී එන නව චින්තනය පිටු දුටු පැසිස්ට්වාදී චින්තනයක් සහිත ඉංග්‍රිසි ලේඛකයකු ලෙසින් සමහර විද්වත්හු දක්වති.

ඔහු යටත්විජිත පාලකයන් වෙනුවෙන් සේවය කළේය. ඔවුන් උදෙසා කලා නිර්මාණ බිහි කළේය. ඔහු සුදු අධිරාජ්‍යවාදී පාලකයන් තුළ පැවති අධිපතිවාදී මානසික තත්ත්වය කිසි විටකත් බැහැර නොකළ බව ඉන්දියාව ඇසුරු කරගෙන ඔහු කළ ගද්‍ය හා පද්‍ය නිර්මාණවලින් ගම්‍ය වෙයි. ඔහු සාඩම්බරයෙන් යුතුව අවධාරණය කළේ පෙරදිග හා අපරදිග කිසි ලෙසකින්වත් පෑහෙන්නේ නැති බවයි. එවැනි පටු සමාජ ආකල්පයක සිරව නිර්මාණ බිහි කළ ද ඒ වන විට ඉංග්‍රිසි සාහිත්‍යයේ ප්‍රකට කවියන් හා ලේඛකයන් නව සමාජ චින්තනයකින් සන්නද්ධව සිටි බවත් ඔවුන්ගේ නිර්මාණ බටහිර සාහිත්‍ය නව මාර්ගයකට ප්‍රවිෂ්ට කිරීමට සමත්වූ බවත් අපට පෙනෙයි. ටී. එස්. එලියට්, මැතිව් ආනෝල්ඩ්, ක්ලිව් බෙල්, ලෙනාඞ් වුල්ෆ්, ඊ. එම් ෆෝස්ටර්, ජෝර්ජ් ඕවල් වැනි සාහිත්‍යකරුවන් ආසියාව පිළිබඳවූ නව චින්තනයේ පෙරටුගාමීන් ලෙසින් සැලකිය හැකිය.

 

මිලියන 7කට අධික ආසියානුවෝ පිරිසක් ඇමරිකානු සමාජ විඥානය වක්‍රාකාරයෙන් පාලනය කරති

 

මේ ඓතිහාසික සමාජ පසුබිම ඔස්සේ අප මඳකට හෝ තැත් කරන්නේ 17, 18 සහ 19 ශතවර්ෂවල ඇමෙරිකාවේ සාහිත්‍යය කලාවක් බිහිවීමට පසුතලය නිර්මිතවූ ආකාරය හා එයට ආසියානු දායකත්වය කෙසේ වීද යන්න කෙටියෙන් විමසා බැලීමට ය. බ්‍රිතාන්‍ය ඇතුළු යුරෝපීය ජනයාගේ සංක්‍රමණය මුඛ්‍ය කොට ගෙන ඇමෙරිකානු සමාජය බිහිවූ බව අපි දනිමු. එහි සාහිත්‍ය බොහෝ කොටම ඉංග්‍රිසි සාහිත්‍යයේ ආභාසය ඔස්සේ වැඩුණ බවත් දනිමු. මේ ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය ඉංග්‍රිසි සාහිත්‍යට නෑකම් කීව ද පුර්ණ වශයෙන් ඉංග්‍රිසි සාහිත්‍යයෙන් වෙන්ව ඇමෙරිකානු භූමිය මත රෝපණය වුණ සාහිත්‍යක් වන්නේ ය. එරට අනෙකුත් කලාවන් ද එසේමය.

ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යයේ දක්නට ලැබෙන ඉහත දැක්වෙන ද්විත්ව ස්වභාවයට පාදක වූ හේතු කිහිපයක් ම දැක්විය හැකිය. 17 වැනි සියවසේ යුරෝපයෙන් පැමිණි පිරිස් ‘නව එළිසබත් සාහිත්‍ය යුගයක්’ බිහිකිරීමට එක් පැත්තකින් උත්සාහ කළෝය. නමුත් දහ අට හා දහ නව වැනි සියවසින් පසුව පැමිණි සංක්‍රමිකයන් ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය නව මඟකට අවතීර්ණ කළ බවක් දැකිය හැකිය. විශේෂයෙන් මධ්‍යම ආසියාව රුසියාව ඇතුළු යුරල් කඳුවැටියට නැඟෙනහිර ප්‍රදේශවලින් මෙන්ම ඉන්දියාව, පාකිස්තානය. තායිලන්තය, චීනය , ජපානය , ඉන්දුනිසියාව වැනි රටවලින් සංක්‍රමණය වී සිටි ආසියානු සම්භවයක් සහිත ඇමෙරිකානුවන් සාහිත්‍ය කලාවන්හි මෙන්ම එරට දේශපාලන සංස්කෘතියෙහිද ප්‍රබල වෙනස් කම් ඇති කොට තිබෙන බව අපට දැකිය හැකිය.

අද වන විට මිලියන හතකට අධික ආසියානුවන් පිරිසක් ඇමෙරිකානු දේශපාලනය හා සමාජ වින්‍යාසය වක්‍රාකාරයෙන් හසුරුවනු ලබන බව විද්වත්හු පෙන්වා දෙති. අද වන විට කැලිෆෝනියාව. ඉල්නොයිස්, නිව්යොර්ක්, නිව් ජර්සි හා හවායි යන ජනපදවල බහුල වශයෙන් වෙසෙන ආසියානු සුළු ජාතිකයන්ගේ ජන සම්මිශ්‍රිතය එ් ප්‍රදේශවල ආසියානුවන්ට අනන්‍යවූ සංස්කෘතික හා භාෂා වෙනස්කම්වලට අනුව හැඩ ගැසෙමින් සිටිනු පෙනෙයි. ඔවුහු යුරෝපයෙන් පැමිණ එහි පදිංචිවූ අනෙක් සංක්‍රමිකයන්ට වඩා වෙනස් සංස්කෘතික ගති ලක්ෂණ වලින් යුක්ත වූවෝ වෙති. පරම්පරා කිහිපයක් ගත වුව ද ඔවුන් යුරෝපීයන් හා එක්ව වැඩුණ ද සංස්කෘතික ගති ලක්ෂණ තුළ ඇති ආසියානු හැඩගැස්ම වෙනස්වී නැත. යුරෝපීයයන් ඉතා පහසුවෙන් ඇමෙරිකානුවන් බවට පත්වුව ද ආසියානුවන් ඇමෙරිකානුවන් බවට පත්වීමට කලක් ගත වනු ඇත.

ඒ අතර අපගේ අවධානය යොමු විය යුත්තේ මේ ආසියානු ඇමෙරිකානුවන් විසින් ශීඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්තකොට ඇති ආසියානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය දර්ශන පථය හා දෘෂ්ටිවාදි සංකථනය ඇමෙරිකානු ප්‍රධාන සාහිත්‍ය ධාරාවේ විභවතාව කෙරෙහි බලපෑම් ඇති කොට ඇත්තේ කුමන ආකාරයෙන් ද යන්නය. මේ පිළිබඳ ව දීර්ඝ වශයෙන් සාකච්ඡාවට බඳුන් කළ යුතු බව ඇල්බට් ඩි. වැන් නොස්ට්‍රන්ඩ් නම් විචාරකයා පෙන්වා දෙනු ලබන අතර මේ ආසියානු සංකල්ප හා දෘෂ්ටිවාදී සංකථනයන් ඇමෙරිකානු සන්දර්භය තුළ පෑහිමකට පත්වන්නේ කෙසේද යන්න ගැන ද අවබෝධයක් ලබාගැනීමට උත්සාහ ගත යුතු බව ය.

බ්‍රිතාන්‍යයේ නව සම්භාව්‍යවාදයෙන් සහ නව එංගලන්තයේ අතිපාරිශූද්ධ සාහිත්‍යවාදයෙන් මුල් යුගයේ බලපෑම් ලද ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යකරුවන් ඉන් සෑහිමකට පත්වූයේ නැත. අති පාරිශුද්ධ විචාර වාදයේ යම් යම් සාධනීය අගයන් කෙරෙහි නැඹුරුතාවක් දැක්වූ ඔවුහු සාහිත්‍යකරුවා පටු සදාචාරවාදයෙන් මිදිය යුතු බව පවසා සිටියහ. ලාභයට කෑදරකම් දක්වන ඇමෙරිකානු චරිතයන්ට අධ්‍යාත්මික චාම් තැවරීමක් ලෙසින් වැන් බෘක් නම් විචාරකයා මේ සදාචාරමය බලපෑම විග්‍රහ කළ අතර ජොන් රැන්සම් විචාරකයා පවසා සිටියේ එය කතාකරුවාගේ අත්දැකීම මූර්තිමත් කිරීම පිණිස ගන්න ලද තාක්ෂණික උත්සාහයක් ලෙසිනි. ඒ කෙසේ වුව ද ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය කෙරෙහි පවත්නා සදාචාරමය බලපෑම ඔවුහු පිළිගත්හ. මේ ශක්ති සම්පන්න සදාචාරමය බලපෑම ඔස්සේ නවකථාවන්හි චරිතවලට කිසියම් විමුක්තියක් උදාකරවන බවත් එය මානව සම්බන්ධතා තහවුරු කිරීමට හේතු වන්නක් බවත් සමහර විචාරකයෝ පෙන්වා දුන්හ.

ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යයේ මේ සදාචාරමය මතවාදය තහවුරු කිරීමෙහිලා ප්‍රබල විචාර පදනමක් සැපයුනේ 1930 වර්ෂයේ දීය. විලියම් සි බ්‍රවුනෙල් නමැති සාහිත්‍ය විචාරකයා ප්‍රමුඛ කණ්ඩායම විසින් ඉදිරිපත් කළ මේ විචාර සංකල්පය හැඳින්වෙන්නේ නව මානව හිතවාදය නමිනි. සාහිත්‍යකරුවා තමා ඉදිරිපත් කරනු ලබන සාහිත්‍යමය අත්දැකීමෙන් ගම්‍යවන්නාවූ සදාචාරමය වටිනාකම් කෙරෙහි විචාරකයා මුලික වශයෙන් අවධානය යොමු කළ යුතු බව ද මොවුහු පෙන්වා දුන්හ.

එහෙත් එහි පදනම යථාර්ථවාදි විය යුතුය. මිනිසා මුහුණ දෙන ස්වභාවික බලවේගයන් මෙන්ම නොපෙනෙනා බලවේගයන් ද සංකේතානුසාරයෙන් නිරූපණය විමත් එයින් මිනිස් ජීවිතයට සදාචාරමය පිටුබලයක් ලැබීමත් අවශ්‍ය වන්නේ ය. කලාකරුවා සහ ජනතාව අතර අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධතාවක් පැවතිය යුතු අතර කතා අන්තර්ගතයේ පවත්නා ප්‍රබලතාව ඔස්සේ මිනිසා ශ්‍රේෂ්ඨත්වයට පත් කළ යුතු බවත් අත්දැකීම් ප්‍රක්ෂේපණය ඔස්සේ මනුෂ්‍යත්වය ඔප්නැංවිය යුතු බවත් මේ විචාරක ගුරුකුලය විසින් පෙන්වා දෙන ලදි. මේ සංකල්පය පසුව තවත් සංවාද ඔස්සේ මාක්ස්වාදී විචාර සිද්ධාන්තය කෙරෙහි යොමුවන සැටිද දක්නට ලැබෙයි. ජේම්ස් ටී ෆෙරෙල්ගේ කෘතියක් ඔස්සේ මේ විචාර වාදයන් නව ප්‍රවේශයකට යොමුවන අයුරුත් අනතුරුව මනෝවිද්‍යාත්මක සන්දර්භයන් හා විවිධ භාෂාමය ආධිපත්‍යයන් හා ශිල්ප ක්‍රම වෙත යොමු වන අයුරුත් අපට දැක ගත හැකි වන්නේ ය.

 

ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය කලාවන් කෙරෙහි ආසියානු දර්ශන වාදයන්ගෙන් හා ආසියානු සංස්කෘතිය විසින් කෙරෙන බලපෑම අතිවිශාලය

 

යුගයක පවත්නා ආර්ථිකමය, සදාචාරාත්මක හා මානසික වාතාවරණය සාහිත්‍ය නිර්මාණයන්ට මහත් පිටුබලයක් ඇතිකරනු ලබයි. 1940 හා 50 දශකවල ඇමෙරිකාවේ තරුණ පරපුර තුළ පැතිර යමින් පැවති දැඩි අසහනකාරී මානසික ස්වභාවය සාහිත්‍ය ගමන් මඟ වෙනස්වීම කෙරෙහි බලපෑමක් ඇති කර තිබේ. තරුණ පරපුර තුළ පැවති සම්ප්‍රදාය විරෝධි ආකල්පයන් හා ක්‍රිස්තියානිය කෙරෙහි පැවති විශ්වාසය බිඳී යෑමත් නිසා නව දෘෂ්ටිවාදයක ප්‍රවේශයක් විවර කෙරෙන බවක් අපට ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය ඉතිහාසය විමර්ශනය කරන විට පැහැදිලි වන්නේය. 1946 පමණ වන විට කැලිෆෝනියාවේ තරුණ පරපුර විසින් ගෙන යනු ලැබූ සම්ප්‍රදාය විරෝධි අරගලයට එක් හේතුවක් ලෙසින් දැක්වෙන්නේ පවත්නා ක්‍රිස්තියානු ආගමික දැක්මෙන් ඔවුන් සොයන්නා වූ නව ලෝකය විවර නොවන බව ය. මේ අරබයා සාහිත්‍ය කතිකාවතක් ගොඩනැඟෙන්නේ ජැක් කැරොයික් නම් ලේඛකයා විසින් ලියන ලබන On the idoad හා The Dharma Bums නමැති නවකතා දෙක නිසා ය. මෙහි ‘ධර්ම බම්ස්’ නමින් හැඳින්වෙන්නේ අධ්‍යාත්මික අගය සොයා යන මිනිසා ය.

මා මීට පෙර සඳහන් කළ අන්දමට ඇමෙරිකාවේ කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තය ඇතුළු ප්‍රාන්ත කිහිපයක ම ආසියානු සංක්‍රමිකයන්ගේ බලපෑම සාහිත්‍ය කලාවන් කෙරෙහි නොමඳ ව දැකගන්නට ලැබේ. ධර්ම බම්ස් නවකථාව පෙරදිග සාරධර්ම හා සෙන් බෞද්ධ දෘෂ්ටිවාදය ප්‍රකට කෙරෙන උසස් නවකතාවක් ලෙසින් විචාරකයෝ දකිති.

සංචාරය හා භාවනාව ඔස්සේ ජීවිතයේ අරුත් සොයා යන රේ ස්මිත් නමැති චරිතයක් වටා ගොඩනැඟුණ මේ නවකතාව මඟින් එතෙක් ඇමෙරිකාවේ පැවති ආගමික ඇදහීම් කෙරෙහි කිසියම් අභියෝගයක් එල්ල කෙරුණ බවක් පෙනෙයි. ධර්මය නමැති රිය සකෙහි සැබෑ අරුත වන්නේ කුමක්ද? අප සොයා යන්නාවූ වෙනත් උත්තරීතර ලෝකයක් පවතීද? මිනිසාට උත්තරීතරත්වය කරා ළඟා විය හැක්කේ කෙසේද? චීනයේ සෙන් බෞද්ධ ආගමික දෘෂ්ටිවාදයේ බලපෑම මේ නවකථාවෙන් ගම්‍ය වන අතර එය බ්‍රිතාන්‍ය නවකතා සාහිත්‍ය කෙරෙහි ද බලපෑමක් ඇති කිරීමට සමත් වූ ආකාරය විචාරකයෝ දක්වති.

අප මේ ලිපියෙන් සාකච්ඡා කරන්නට බලාපොරොත්තු වූ මෘතෘකාව ප්‍රතිෂ්ඨාත්මක කරමින් ආසියානු සම්භවයක් සහිතව ඇමෙරිකාවේ ජීවත්වන ලේඛකයන් සිය සාහිත්‍ය නිර්මාණ ඔස්සේ තමන්ගේ මවුබිමේ ගෙවුණ ජීවිතය මෙන්ම ඇමෙරිකාවේ ගෙවන ජීවිතය ද තුලනාත්මකව විග්‍රහ කරමින් ලියැවුණ සාහිත්‍ය කෘති රැසක් ම නූතන ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යට දායාද කොට ඇත්තේ ය. එහිදී බටහිර පවුල් සංකල්පය හා පෙරදිග පවුල් සංකල්පය අතර පවත්නා දුරස්ථතාව, සිය රටෙහි සංස්කෘතික වටිනාකම්වල දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂතාව, කාමය පිළිබඳ ව බටහිර හා පෙරදිග පවත්නා සමානතාව හා ප්‍රතිවාරෝධතාව ආදිය ඇමෙරිකානු වාර්ගික චරිතයන් ඔස්සේ විවරණය කිරීමට ඔවුහු උත්සාහ දරති.

1909දී යුංග් විංග් නමැති චීන ලේඛකයා විසින් ඇමෙරිකාවේ ගත කරන ජීවිතය හා චීනයේ ගත කළ ජීවිතය සන්සන්දනය කරමින් ලියන ලද ‘පුද්ගල ජීවිත විවරණය’ ඇමෙරිකාවේ ආසියානු සාහිත්‍යයේ මතක සටහනක් ලෙසින් ගැනෙයි.

චීන සංක්‍රමික ජනතාව කැනඩාවේ හා ඇමෙරිකාවේ කම්කරු වෘත්තීන්හි යෙදෙමින් ඉතාමත් අවම පහසුකම් යටතේ ජීවිතය ගැටගසාගන්ට ගන්නා උත්සාහය සු ෂින් නහර් යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ලියැවුණ කෘතියෙන් අපට දැකගත හැකිය. 1925 සුගිමොටෝ නමැති ජපන් ලේඛිකාව පළකළ ‘සමුරායි දියණිය’ නම් කෘතිය ද මුල් යුගයේ රචිත එවැනි වැදගත් නිර්මාණයකි. ෆ්‍රැන්සිස්කෝවේ පිහිටි චයිනා ටවුන්හි දිවිගෙවන චීන ජනතාවගේ ජීවන අත්දැකීම් ප්‍රස්තුත කොට චින් යංග් ලී විසින් ලියන ලද නවකථාව මෙන්ම ලුවිස් චූ විසින් ලියන ලද Eat a Bowl of Tea නමැති කෘතිය ද මුල් යුගයේ ඇමෙරිකානු චීන ජනතාවගේ ජීවන යථාර්ථය නිරූපිත වැදගත් නවකතා ලෙසින් සැලකෙයි.

හැත්තෑව දශකය වන විට ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය කෙරෙහි චීන ජාතික ලේඛකයන් හා ඔවුන් ඉදිරිපත් කරනු ලබන සමාජ අත්දැකීම්වල බලපෑම බහුල ලෙසින් විද්‍යාමාන වේ. මැෂිනි හොංග් කිංස්ටන් නමැති චීන ජාතික ඇමෙරිකානු ලේඛිකාව විසින් ලියන ලද The Woman Warrior සහ China men නමැති නවකථා දෙක ඇමෙරිකාවේ මෙන්ම ලොව පුරා සාහිත්‍ය රසිකයන් අතර මහත් ප්‍රසාදයට ලක්විය. කැලිෆෝනියාවේ ජිවත්වන චීන කාන්තාවකට මුහුණ දෙන්ට සිදුවන අත්දැකිමක් ලෙසින් විකාශනය කෙරෙන මුලින් සඳහන් කළ කෘතිය ඇමෙරිකානු විචාරක මණඩලයේ සම්මානයෙන් පුද ලැබීය. චීන කතා සම්ප්‍රදාය ඇමෙරිකානු තාත්වික කතා සම්ප්‍රදාය හා බද්ධකරමින් ඇය ලියූ දෙවැනි කෘතියද පාඨක හා විචාරක අවධානයට ලක් විය. මේ දශකය තුළ චීන නාටක මෙන්ම ටෙලිනාටක ද කල එළි බසිමන් ඇමෙරිකානු කලාවේ අන්තර්ගතය තුළ පෙරළියක් ඇතිකරන සැටි දැක ගත හැකිය. බටහිර ‘වෙස්ටර්න්’ නමින් හැඳින්වෙන කථා සම්ප්‍රදායට චීන සෙන් බුදු දහමේ එන මානව හිතවාදී දර්ශනය සම්මිශ්‍රණය කරමින් ප්‍රබල ආඛ්‍යානයක් ගොඩනැඟෙන සැටි ‘China Men’ කතාමාලාව පෙන්වා දෙයි. එය ඒ. බී. සී ඇමෙරිකානු රූපවාහිනිය ඔස්සේ ලොව පුරා ජනප්‍රිය වූ සැටි අපට පැහැදිලිය. පසුව එය නවකථා මාලාවක් ලෙසින් ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යටද එක් වෙයි. ඉක්බිතිව බෲස් ලී හඳුන්වා දුන් කුංග් ෆු සටන් චිත්‍රපට මාලාව හොලිවුඩ් සිනමාවේ අන්තර්ගතය කණපිට හැරවීමට සමත් වූ සැටි විචාරකයෝ දක්වති.

පොදුවේ ගත් කල ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය කලාවන් කෙරෙහි ආසියානු දර්ශන වාදයන්ගෙන් හා ආසියානු සංස්කෘතිය විසින් කෙරෙන බලපෑම අතිවිශාලය. මෙහිදී චීන සම්භවයක් ඇත්තන් මෙන්ම රුසියානු, ඉන්දියානු හා මැද පෙරදිග කලාපවල සම්භවය සහිත ඇමෙරිකානු ජාතිකයන් වෙතින් මේ බටහිර අත්දැකීම් විටෙක ආසියානුකරණය වෙයි. ඇමෙරිකාව තුළ වෙසෙමින් සිය වාර්ගික අනන්‍යතාව සහිත ලේඛන ප්‍රවේශයක් විවර කර ගැනීමට මේ සාහිත්‍යකරුවෝ දැනටමත් සමත්ව සිටිති. එහෙත් ඔවුන්ගේ වාර්ගිකතාවන්ට අනුව මේ ආසියානූ සමාජ අත්දැකීම් සූචනය කරනු ලබන විලාසය තුළ එකිනෙකට ප්‍රතිවිරෝධතා දකින්නට ලැබෙන බවද කිව යුතුය. හැන්ග් කංග්ස් වැනි හොංකොං සාහිත්‍යකරුවකු මෑන් බුකර් වැනි සම්මානවලින් පිදුම් ලදද ඔහුගේ සමහර කෘති ඔස්සේ ඔහු මෙන්ම සමහර දකුණු කොරියානු හා චීන නවකතා රචකයෝත් කාමය හා දේශපාලනය අනවශ්‍ය ලෙසින් උත්කර්ෂයට පත්කිරීමට වෑයම් කරන බවක් විචාරකයෝ දක්වති.

 

යුරෝපීයයන් ඉතා පහසුවෙන් ඇමෙරිකානුවන් බවට පත්වුව ද ආසියානුවන් ඇමෙරිකානුවන් බවට පත්වීමට කලක් ගත වනු ඇත

 

චීන සම්භවය සහිත සමහර ඇමෙරිකානු නවකථාකරුවන් චීන සංස්කෘතික විප්ලවය පැවති සමයේ අත්දැකීම් විදාරණය කරන බව පවසමින් දේශපාලන වශයෙන් තමන් තුළ පවත්නා චීන විරෝධය නවකතාව ඔස්සේ විදාරණය කරන්ට උත්සාහ ගන්නා බව නූතන ඇමෙරිකානු චීන නවකථා අධ්‍යයනය කිරීමෙන් වටහා ගත හැකිය. එසේම චීන ආධිරාජ්‍ය යුගයේ පැවති අන්තඃපුර සල්ලාල ජීවන දැක්ම හුවා දක්වමින් මේ චීන සංක්‍රමිකයන්ගේ දෙවැනි හා තෙවැනි පරපුර වානිජ අරමුණින් යුතුව නවකථාකරණයේ යෙදි සිටිනා අයුරු අපට දැක ගත හැකිය. චීන ඇමෙරිකානුවන් වන ටිම් ලියූ, චේ යූ, ජස්ටින් චිං, හා ජින්, සී වයි. ලී, අමි ටැං, යුයි යුවාන් ලී, ලිසා ෂි වැනි නවකථා රචක රචිකාවන් අද වන විට ඇමෙරිකාවේ ජනප්‍රිය චීන නවකථා සම්ප්‍රදායක් ගොඩනඟමින් සිටිති. මේ පිළිබඳව වැඩිදුර අධ්‍යයනය පිණිස ඩේවිඩ් හසින් ෆූ වන්ඩි විසින් ලියල ලද Asian American Heritage නම් කෘතිය පරිශීලනය කරන්නේ නම් මැනවි.

අවසාන වශයෙන් කිව යුත්තේ චීනයේ ජීවත්වූ වාංග් දුලූ (1909-1977) නමැති සුප්‍රකට ලේඛකයාගේ කෘති ආශ්‍රිතව නිපදවුණ Crouching Tiger Hidden Dragon නම් සිනමා කෘතිය 2000 වසරේ ඔස්කාර් සම්මාන රැසකින් හා තවත් බටහිර රටවල සම්මානවලින් පිදුම් ලැබීම, මා මේ ලිපියේ මුලින් සඳහන් කළ ඉංග්‍රිසි ලේඛක රඩ්යාඩ් කිප්ලින්ගේ බටහිර ‘සුපරිවාදී’ සංකල්පයට ආසියානුවන් වෙතින් එල්ල කෙරෙන ලද අතුල් පහරක් වැන්නැයි සිතෙයි.

 

අදහස්